QAA.KZ

Сарқылмасын Сыр-Ана!

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес бәрімізге міндет

ByQAA.kz

Сәу 14, 2021

Жемқорлық жайлаған елде экономикалық өсім болмайды, заңның үстемдігі сақталмайды. Бұны дәлелдеудің өзі артық болар. Ал, қылмысқа бел буғандар ойлаған ниетін адамдар тобы немесе алдын ала сөз байласу арқылы адамдар тобы жасаса аталған қылмыстық зардабы еселене түседі. Еліміздің құқық жүйесінде сыбайлас жемқорлық санатындағы қылмыстарды әшкерелеудің түрлі тәсілдері қарастырылған. Бұл санаттағы қылмысты жасағандарға жаза да тым ауыр. Дегенмен, қулығына құрық бойлатпайтындар әлі де табылып жатыр. Қаншама адамды өздерімен бірге қылмыс құрбанына айналдыруда. Қу құлқынды ойлағандар жанындағылардың темір торға тоғытылғанын көріп тұрсада тоқтамауда. Бір өкініштісі сыбайлас жемқорлық санатындағы қылмыстарды көп жағдайда лауазымды адамдардың жасауы. Мұндай шерменде болған бабаларымыз «ет сасыса тұз себер, тұз сасыса не себер» дейді.

Еліміздің демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтыру жолындағы ең басты қауіп-қатерлерінің бірі сыбайлас жемқорлық екені барлығына белгілі. Сондықтанда оны болдырмау, алдын-алу мақсатында елімізде көптеген іс-шаралар жоспарланып, жүзеге асырылуда. Сыбайлас жемқорлық еліміздің экономикасы мен ұлттық қауіпсіздігіне орасан зор нұқсан келтіріп қана қоймай, нарықтық экономиканың дамуына, құқық принциптерінің орнығуына залалын тигізеді. Сол себепті онымен күрес мемлекеттік саясаттың басым бағыттарына айналған.

«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» заңда сыбайлас жемқорлықпен күресу әрбір мемлекеттік орган басшысының, ел азаматтарының міндеті екендігі көрсетілді. Аталмыш заң, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейді және Қазақстан Республикасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты іске асыруға бағытталған.

Сондай-ақ, Қазақстанның 2015-2025 жылдарға арналған Сыбайлас жемқорлыққа қарсы он жылдық стратегиясы да қабылданды. Стратегияның мақсаты-мемлекеттің сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатының тиімділігін арттыру, сыбайлас жемқорлықтың кез келген көрінісіне «мүлдем төзбеушілік» ахуалын жасау арқылы сыбайлас жемқорлыққа қарсы қозғалысқа бүкіл қоғамды тарту және Қазақстанда сыбайлас жемқорлық деңгейін төмендету болып табылады.

Жалпы, Қазақстанда тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан-ақ сыбайлас жемқорлықпен күрес жіті қолға алынған болатын. Соған қарамастан бұл індет қоғам өмірінде анда-санда болса да бой көрсетіп қалып жүргені рас.

Сыбайлас жемқорлықтың ерекшелігі-оның көпшілікке жария етілмеуінде. Өйткені, ол екіжақты «құпия мәміле» ретінде іске асырылғандықтан, оның ашылуына екі тарап та мүдделі болмайды. Үлкен әлеуметтік қасірет саналып отырған қылмыстың бұл түрі саяси даму тұрғысынан бір-біріне ұқсамайтын әлем елдерінің қай-қайсысын да қатты алаңдатуда. Көбінесе сыбайлас жемқорлыққа адамдардың заң талаптарын

білмеуінің салдарынан жол беріледі. Заңды білмеу жауапкершіліктен босатпайтындығын көпшілік ескере бермейді.

Жемқорлық туралы айтқанда тек пара алушыларды жою арқылы жеңуге болмайды. Ол үшін пара беруге ниетті жандардың да санасына саңылау түсіріп, жегі құрттың етек жаюына өзінің де ықпал етіп отырғанын жан-жақты түсіндірген маңызды.

Жемқорлықпен күрес ең алдымен адами фактордың таным-түсінігіне, рухани кемелділігіне байланысты. Әрбір азамат қандай жағдайда болмасын сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұруы керек. Сол кезде сыбайлас жемқорлықтың қоғамға төнген қауіпінен құтылармыз деп санаймын. Жемқорлық болашағымызға балта шабады. Сыбайластардың сұғанақтығынан, жемсауын ғана ойлаған жемқорлардың арам пиғылынан еліміз әрқашан адал болсын!

Қызылорда қаласының мамандандырылған тергеу сотының төрағасы М.Тұрғанбаев

QAA.kz

QAA.kz - "Ақмешіт ақшамы" газеті. Қазақстан және Қызылорда жаңалықтары.

Пікір үстеу

Э-пошта мекенжайыңыз жарияланбайды. Міндетті өрістер * таңбаланған