Қазақстан Республикасында әкімшілік сот ісін жүргізу жүйесі азаматтар мен заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға бағытталған маңызды құқықтық тетік болып табылады. Әкімшілік құқықтық қатынастардан туындайтын дауларды қарау барысында сот актілерінің заңдылығы мен негізділігін қамтамасыз ету ерекше маңызға ие. Осы тұрғыда әкімшілік істер бойынша сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарау институты сот төрелігінің сапасын арттыруға ықпал етеді.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексіне сәйкес, әкімшілік істер бойынша шығарылған сот актілерінің заңдылығы жоғары сот сатысында кассациялық тәртіппен тексерілуі мүмкін. Кассациялық саты соттардың материалдық және процестік құқық нормаларын дұрыс қолдануын қамтамасыз етуге бағытталған.

Кассациялық тәртіп сот актілерін қайта қараудың ерекше нысаны болып табылады. Бұлсатыда сот төменгі сатыдағы соттар қабылдаған шешімдердің заң талаптарына сәйкестігін тексереді. Кассациялық қараудың негізгі мақсаты – құқық нормаларының дұрыс қолданылғанын анықтау және сот тәжірибесінің бір ізділігін қамтамасыз ету.

Әкімшілік іс жүргізу барысында іске қатысушы тұлғалар сот актісімен келіспеген жағдайда заңнамада белгіленген тәртіппен кассациялық шағым беруге құқылы. Кассациялық саты істі қарау нәтижесінде сот актісін күшінде қалдыруы, оны өзгертуі немесе істі қайта қарау үшін тиісті сот сатысына жіберуі мүмкін.

Қазақстан Республикасының әкімшілік сот ісін жүргізуінде заңдылық қағидаты басты орын алады. Соттар әкімшілік істерді қарау кезінде заң талаптарын қатаң сақтауға, істің мән-жайларын толық және жан-жақты зерттеуге міндетті. Сонымен қатар тараптардың теңдігі, соттың тәуелсіздігі және әділ сот талқылауына қол жеткізу қағидаттары сот төрелігінің негізгі негізін құрайды.

Қызылорда облысының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотында қаралатын істердің едәуір бөлігі мемлекеттік органдардың әрекеттері мен шешімдеріне қатысты даулардан тұрады. Мұндай жағдайларда сот әкімшілік актілердің заңдылығы мен негізділігін тексеріп, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерінің сақталуын қамтамасыз етеді.

Әкімшілік сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарау құқық қолдану тәжірибесін жетілдіруге және сот шешімдерінің сапасын арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар бұл тетік сот жүйесінде заңның біркелкі қолданылуын қамтамасыз етуге бағытталған.

Осылайша, әкімшілік сот ісін жүргізудегі кассациялық тәртіп сот актілерінің заңдылығын тексерудің маңызды кепілдігі болып табылады. Ол сот төрелігінің сапасын арттыруға, құқық үстемдігін қамтамасыз етуге және азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін тиімді қорғауға қызмет етеді.

Каликова Гүлмира Сағындыққызы

Қызылорда облысының мамандандырылған

 ауданаралық әкімшілік соты әкімшісінің басшысы